.jpg)
2009-03-18 09:14:29
Jak zabezpieczyć zwrot udzielonej pożyczki?
Aby skutecznie zapewnić sobie zwrot udzielonej pożyczki trzeba na piśmie sporządzić umowę z pożyczkobiorcą oraz ustanowić dodatkowe zabezpieczenia. Może to być poręczenie, weksle, zastaw rejestrowy, przewłaszczenie na zabezpieczeniu itp.
Jeśli pożyczamy większą kwotę to dla zabezpieczenia udzielonej pożyczki warto spisać umowę. W umowie musimy dokładnie określić interesy wierzyciela i dłużnika. Wierzyciel, czyli pożyczkodawca stwierdza, że przenosi własność na pożyczkobiorcę, czyli dłużnika określoną kwotę.
Dłużnik i wierzyciel winni określić także termin i sposób zwrotu pożyczonej kwoty np. czy ma zostać zwrócona jednorazowo czy w ratach. Przy określeniu zwrotu pożyczki w ratach winno się podać wysokość oraz liczbę rat. Jeśli pożyczkodawca i pożyczkobiorca nie określą terminu zwrotu pożyczki to dłużnik musi ją zwrócić w ciągu sześciu tygodni od wypowiedzenia jej przez wierzyciela. Przy pożyczkach długoterminowych pożyczkodawca może zabezpieczyć dodatkowo swoje interesy związane np. z inflacją. Winien wtedy umieścić w umowie klauzulę waloryzacyjną albo zobowiązać pożyczkobiorcę do zapłaty odsetek. Jeśli tego nie zrobi to dłużnik musi zwrócić kwotę nominalną, ale bez oprocentowania. W przypadku opóźnień w spłacie pożyczki wierzyciel ma prawo zażądać od dłużnika odsetek za zwłokę w płatnościach.
Płaci poręczyciel
Interesy pożyczkodawcy może zabezpieczyć poręczyciel. Wierzyciel powinien z nim zawrzeć umowę poręczenia, w której zobowiąże się do spłaty pożyczki, gdy nie spłaca jej dłużnik. Jeśli w umowie poręczenia jest zamieszczona klauzula waloryzacyjna to poręczyciel musi spłacić kwotę pożyczki po waloryzacji dokonanej zgodnie z ustaleniami zawartymi w umowie. Tak samo jest z zawartym w umowie obowiązkiem zapłaty odsetek. Oświadczenie poręczyciela, aby było ważne musi być złożone na piśmie. Jeśli dłużnik spóźnia się ze spłatą pożyczki to pożyczkodawca powinien o tym poinformować poręczyciela. Obowiązkiem zaś poręczyciela jest powiadomienie dłużnika, że spłacił dług. Wtedy, gdy tego nie zrobi, a pożyczkobiorca spłacił zaciągnięta pożyczkę, to nie może domagać się od dłużnika zwrotu tego, co sam wierzyciel zapłacił. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy dłużnik działa w złej wierze, czyli np. wtedy, gdy dowiedział się o spłacie długu przez poręczyciela.
Gdy poręczenie zostało udzielone za wiedzą dłużnika, powinien niezwłocznie zawiadomić poręczyciela o zapłaceniu długu. Jeśli tego nie zrobi to poręczyciel, który spłacił pożyczkę może domagać się od pożyczkobiorcy, aby zwrócił to, co zapłacił.
Zastaw cywilny i rejestrowy
Pożyczkę można zabezpieczyć zastawem. Pożyczkodawca może wybrać jeden z dwóch rodzajów zastawów:
- rejestrowy, albo
- cywilny, uregulowany w przepisach prawa cywilnego.
Zastawy te różnią się tym, że przedmiot zastawu cywilnego zostaje przekazany pożyczkodawcy, a w przypadku zastawu rejestrowego pozostaje u pożyczkobiorcy.
Zabezpieczenie pożyczki zastawem
Rzeczy ruchome i prawa, jeśli są zbywalne, mogą być przedmiotem zastawu cywilnego. Zastaw może zabezpieczyć nie tylko roszczenie główne, czyli kwotę pożyczki, ale również odsetki. Umowa zastawu może także regulować sprawę pożytków, które przynosi rzecz obciążona zastawem. Np. rozstrzygać problem mleka od krowy, która stanowi przedmiot zastawu.
Można w umowie przyznać prawo pożyczkodawcy do pobierania pożytków i zaliczania ich na poczet zabezpieczonej pożyczki. Po wygaśnięciu zastawu musi on wyliczyć się przed zastawcą z tych pożytków przedstawiając np. rachunki za ich sprzedaż. Jeśli pożyczka ma być zwrócona z odsetkami to zastaw zabezpiecza również określone w umowie odsetki.
Zastaw wygasa po zwrocie pożyczki wraz z odsetkami i kosztami.
Źródło: Gazeta Prawna opr. W. K.
Podstawa prawna
Art. 306 - 335, 720 - 724, 876 - 887 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).
Inne ustalenia w umowie pożyczki
W umowie pożyczki strony mogą zastrzec, że wysokość zwracanego świadczenia zostanie ustalona według innego niż polskie pieniądze miernika np. w odniesieniu do złota, dolara USA, franka szwajcarskiego czy np. zboża. Pożyczkodawca i pożyczkobiorca mogą w umowie zastrzec takie przeliczenie wartości świadczenia oraz wprowadzić tzw. klauzulę waloryzacyjną.
Oprócz tego mogą zobowiązać dłużnika do zapłaty odsetek. W razie braku takiego zobowiązania pożyczkobiorca zwraca kwotę nominalną bez oprocentowania.
Rozliczenie pożytków
Przedmiotem zastawu był zabytkowy zegar. Zastawnik wypożyczył zegar ekipie filmowej, jako dekorację do filmu i otrzymał z tego tytułu zapłatę. Kwota ta stanowi pożytek, który przyniosła rzecz obciążona zastawem. W umowie zastawu można przyznać zastawnikowi uprawnienie, aby te pożytki pobierał i zaliczał na poczet zabezpieczonej pożyczki.
Umowa poręczenia
Zawarta .... 2009 r. w .... między Janem A., zamieszkałym w .... przy ul. ...., zwanym dalej Wierzycielem, a Wacławem B. zamieszkałym w .... przy ul. ...., legitymującym się dowodem osobistym nr ...., zwanym dalej Poręczycielem.
&1
Poręczyciel zobowiązuje się wobec Wierzyciela do zwrotu pożyczki udzielonej Franciszkowi C. w kwocie zł: . ... (słownie zł: ....) na podstawie umowy z ..... 2009 r., w razie gdyby pożyczkobiorca nie zwrócił jej w terminie przewidzianym w umowie pożyczki.
&2
Wierzyciel zobowiązuje się do niezwłocznego zawiadomienia Poręczyciela o zwłoce w zwrocie pożyczki.
&3
Poręczyciel zobowiązuje się do zwrotu pożyczki w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w &2.
&4
Poręczenie zostaje udzielone za wiedzą dłużnika.
&5
W sprawach nieuregulowanych niniejszą umową mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego.
&6
Umowa została sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej strony.
Jan A.
Wierzyciel
Wacław B.
Poręczyciel
Uwaga: Umowę poręczenia, pod rygorem nieważności, należy sporządzić na piśmie.
Umowa ustanowienia zastawu
Zawarta ... 2009 r. w .... między Albertem Z., zamieszkałym w ... przy ul. ..... , zwanym dalej Zastawcą, a Bronisławem W. zamieszkałym w ... przy ul. ...., zwanym dalej Zastawnikiem.
&1
1. Umowa służy zabezpieczeniu pożyczki zaciągniętej przez Franciszka C. u Zastawnika Bronisława W. w ... dnia ... 2009 r. w wysokości 10 000 zł (słownie zł: dziesięć tysięcy).
2. Zastawca zobowiązuje się obciążyć prawem zastawu na rzecz Zastawnika zabytkowy dziewiętnastowieczny zegar z kurantem.
&2
Zegar z kurantem będący przedmiotem zastawu Zastawca zobowiązuje się wydać Zastawnikowi w dniu zawarcia umowy.
&3
W razie przeniesienia wierzytelności zabezpieczonej zastawem nastąpi przeniesienie zastawu na nabywcę wierzytelności. Zastawnik powinien wydać przedmiot zastawu nabywcy wierzytelności, a Zastawca wyrazić na to zgodę. Nabywca wierzytelności wejdzie w miejsce Zastawnika w niniejszej umowie.
&4
Po zwrocie pożyczki Zastawnikowi przez Franciszka C. zastaw wygasa. Zastawnik powinien wydać przedmiot zastawu Zastawcy.
&5
Spory, które mogą ewentualnie wyniknąć na tle wykonania umowy, rozpoznawane będą przez sąd powszechny.
&6
Umowa została sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej strony.
Albert Z.
Zastawca
Zastawnik
Bronisław W.
Uwaga: Tak sporządzona umowa zabezpiecza pieniądze wierzyciela.
Listy do redakcji
Przedłużanie kontroli
Redakcja Tygodnika Nowego otrzymała list od czytelnika ( nazwisko i adres znane redakcji), w którym m. in. pisze: "... Prowadzę małą firmę, którą wiele razy kontrolowano. Trwały one dość długo i zakłócały mi pracę. Obecnie inspektorzy znowu mnie sprawdzają i zapowiadają, że prowadzona kontrola się przedłuży. Czy wolno przeciągać kontrole w małych firmach?"
Czas kontroli u przedsiębiorców w roku kalendarzowym został ograniczony. Zgodnie ze zmienionymi przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, które obowiązują od 7 marca 2009 r. dla mikroprzedsiębiorców czas ten wynosi 12 dni w ciągu roku. Przedłużyć kontrolę można tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w znowelizowanej ustawie. Przedłużenie czasu kontroli jest możliwe tylko z przyczyn niezależnych od organu kontrolnego i wymaga uzasadnienia na piśmie. Uzasadnienie to musi otrzymać przedsiębiorca, a kontrolerzy muszą je wpisać do książki kontroli.
Podstawa prawna
Art. 1 pkt 17 lit. a) -d) ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. nr 18, poz. 97).
W następnym poradniku:
Uprawnieni do przeliczenia emerytury na podstawie nowej kwoty bazowej