Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
To trzeba wiedzieć:
Reklama

Na ulicę padli pierwsi zabici i ranni...

Strzelano jak w filmie: zza barykady, z okna na balkonie, z bramy- wszystko po to, by jak najwierniej oddać charakter heroicznej, choć nierównej walki powstańców z okupantem. Właśnie ktoś spróbował zerwać z budynku hitlerowską flagę, inni już biegną z biało-czerwoną. Na ulicę padli pierwsi zabici i ranni...
Na ulicę padli pierwsi zabici i ranni...

Na pozór dzień jak co dzień. 1 sierpnia 1944 rok, fragment warszawskiej ulicy. W centralnej części reprezentacyjna kamienica obwieszona hitlerowskimi flagami. Tu i ówdzie przechodzą uzbrojeni niemieccy żołnierze, a obok toczy się zwyczajne życie. Uliczna handlarka, pralnia, szewc, bawiące się dzieci, spacerujące kobiety, ktoś czyta na słupie niemieckie ogłoszenia, a muzykanci wygrywają warszawskie piosenki. Rowery, motocykle, auta. Typowy obrazek tamtych czasów, ale to tylko cisza przed "Burzą"...

***

Była to już szósta rekonstrukcja Powstania Warszawskiego, organizowana w Słupsku. Wzięło w niej udział około 250 statystów, a oglądały tysiące widzów. Wśród inscenizatorów znalazła się grupa kilkunastu rekonstruktorów z Piły. Z przyczyn logistycznych musieli wcielić się w role okupantów, ale dziś, na inscenizacjach, nie o kolor munduru chodzi, lecz o naukę historii, przedstawionej w żywy, interesujący sposób.

Zbigniew Zbig Zbigomir, który odtwarzał postać Leutnanta opowiada, że na słupskiej rekonstrukcji poczuł się jak by odbył podróż w czasie. Na wydzielonym fragmencie ulicy nawet ogłoszenia i szyldy były po niemiecku. Kobiety, mężczyźni i dzieci zaprezentowali się w strojach z epoki. Do czasów wojny pasowała też broń, pojazdy, różnego rodzaju rekwizyty. Wszystko to tworzyło niepowtarzalną atmosferę, a wrażenia były tak realistyczne, że mroziły niemal krew w żyłach.

***

Inscenizacja składała się z dwóch części. W pierwszej, przed godzina „W” przedstawiono obrazki z życia okupowanej Warszawy. Codzienność ze spacerującymi ludźmi, bawiącymi się dziećmi, zarabiającymi na chleb rikszarzami, niczego nie spodziewającymi się niemieckimi żołnierzami, odpalającymi sobie nawzajem papierosy itp. itd.

W drugiej części, która rozpoczęła się o godzinie 17.00 (w chwili wybuchu powstania), najpierw zawyły syreny. Rekonstruktorzy i widzowie stanęli na baczność w hołdzie bohaterom powstania. Kiedy syreny ucichły, rozgorzały walki. Oczom widzów ukazała się naprędce zbudowana barykada, rozległy się wybuchy, posypały iskry, ulicę spowił dym. Grozy sytuacji dodał ciężki pojazd pancerny i strzelanina. A strzelano jak w filmie: zza barykady, z okna na balkonie, z bramy- wszystko po to, by jak najwierniej oddać charakter heroicznej, choć nierównej walki powstańców z hitlerowcami. Właśnie ktoś spróbował zerwać z budynku hitlerowską flagę, inni już biegną z biało-czerwoną. Na ulicę padli pierwsi zabici i ranni.

***

W tegorocznej rekonstrukcji Powstania Warszawskiego grupa rekonstrukcyjna wcieliła się w żołnierzy 572 Kozackiego Batalionu, który w sile około 260 ludzi walczył min. na Mokotowie (Czerniaków), Śródmieściu (Stare Miasto) i Żoliborzu pomagając Niemcom spacyfikować powstanie. - Z uwagi na to, że 572 Batalion Kozaków to przemianowany 6 Mieszany Pułk Kozaków pułkownika Zinowiewa, przedstawialiśmy sylwetki zarówno Kozaków Dońskich jak i Kubańskich (nazwa od rzeki Kubań)- mówią pilscy rekonstruktorzy. - W rolę Leutnanta wcielił się Zbigniew Zbig Zbigomir, Gefreitera- Piotrek Nawrot, Freiwilligera- Patryk Siara Wiąckiewicz…

Trzeba przyznać, że rekonstruktorzy podeszli do sprawy bardzo profesjonalnie. Gefreiter Piotrek Nawrot informuje:- Obszycia pojawiające się u nas to przede wszystkim patki i naramienniki wraz z systemem stopni ustanowione w grudniu 1942 roku dyrektywą 8000/42, ponadto osobiście używam kokardy wraz z barwami narodowymi Kozaków Dońskich ustanowionej 29 maja 1943 roku. Tarcze na rękawie gefreitera oraz leutnanta to tarcze wzór z 1943 roku, freiwilliger używa wczesnej tarczy samoróbki...

***

Przypomnijmy. Powstanie Warszawskie trwało od 1 sierpnia do 3 października 1944 roku. Żołnierze polskiego „podziemia”, zorganizowani w ramach akcji "Burza" przez Armię Krajową wystąpili wtedy zbrojne przeciwko okupantowi. Zryw swoim zasięgiem objął część lewobrzeżnych dzielnic miasta, niewielki obszar prawobrzeżnej Warszawy, a także Puszczę Kampinoską, Legionowo i okolice Marek. Słabo uzbrojone oddziały powstańcze przez 63 dni prowadziły samotną walkę z przeważającymi siłami wroga. I choć szanse na powodzenie zrywu równały się zeru, w sercach powstańczych jasnym płomykiem tliła się nadzieja. Aż do końca...

W trakcie dwumiesięcznych walk straty wojsk polskich wyniosły ok. 16 tys. zabitych i zaginionych, 20 tys. rannych i 15 tys. wziętych do niewoli. W wyniku nalotów, ostrzału artyleryjskiego, ciężkich warunków bytowych oraz masakr urządzanych przez oddziały niemieckie zginęło od 150 tys. do 200 tys. cywilów. Na skutek walk powstańczych oraz systematycznego wyburzania stolicy przez Niemców, w gruzy obróciła się większość zabudowy lewobrzeżnej Warszawy.

Tekst: Anna Czapla-Furtacz

Foto: Grzegorz Buśko

 

 

 

 



Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Ostatnie komentarze
Autor komentarza: podatnik Treść komentarza: Chciałbym uprzejmie zwrócić uwagę na fakt że dziś przypada już 16 rocznica zwiększenia podstawowej stawki VAT z 22 do 23 procent. Należy przypomnieć, że zgodnie z intencją ustawodawcy zmiana ta miała mieć (i wciąż ma) charakter przejściowy. W wyniku postępującej tępoty społecznej przejściowość tej decyzji odeszła w zapomnienie. Data dodania komentarza: 17.11.2026, 23:18 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 21. Autor komentarza: Benia Treść komentarza: I co? Ja to pamiętam. Było bardzo niemiłe jak jakiś collapsus, zapadlisko. Data dodania komentarza: 17.11.2026, 18:25 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 21. Autor komentarza: Kobra - Tokarz Treść komentarza: Po odejściu Pana "Kobry" z PiS 23 listopada 2002 wskutek deklaracji Jacka Ciechanowskiego (Robak), że jak dobrze poszuka w papierach, to znajdzie haki na Janusza Lemanowicza, był okres stabilnej wtórnej nieznajomości tych dwóch antykomunistów aktywnych w wojnę polsko-jaruzelską. Ciechanowski zaangażował się u Stokłosy jako jego sztyft - stukacz na byłego kumpla z konspiracji. Lemanowicz chciał zakończyć ten kontredans nienawiści. Został zaproszony do świętej Rodziny na uroczystą mszę poświęconą Solidarności w 25 rocznicę Sierpnia80. W momencie nabożeństwa "...przekażcie sobie znak pokoju..." Kobra wybrał się ze swojego miejsca do ławy, gdzie siedział Robak, z intencją "pokój z wami". Kiedy Ciechanowski zobaczył Lemanowicza zmierzającego w jego kierunku, wstał i uciekł na drugą stronę nawy i tam się schował w następnym rzędzie. Data dodania komentarza: 17.11.2026, 18:19 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 21. Autor komentarza: Leszcz Treść komentarza: Takie obyczaje proponował Czarzasty, kiedy chciał przytulić jakiegoś posła z innej opcji do zbioru degeneratów politycznych.Chlać, ćpać, spółkować przygodnie, doraźnie. Data dodania komentarza: 17.11.2026, 16:30 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 12. Autor komentarza: Liga Obrony Cnoty Treść komentarza: Żeby Pan Janusz Lemanowicz odpiął się od Mariusza Józefa Szalbierza, ten musi odnieść się ekspiacyjnie do kwestii podniesionych we wpisie z 03.04.2023 14:08. Musi wytłumaczyć, podać ludowi źródła swojej wiedzy, uzasadnić interpretacje, które go upoważniły do wypowiedzi typu minister Żurek o tym, kto może pokłonić się obrazowi na Jasnej Górze i dlaczego nie Tomasz Sakiewicz. Mariusz Szalbierz jest przedstawicielem myślenia typu talmudycznego. Ten ma rację i słuszność, kto ma siłę fizyczną, kłódki, czołgi, zamki, karabiny, pistolety, naboje, transzeje i okopy, trolli i gnomów. To wszystko musi Mariusz Józef Szalbierz odrzucić i odbyć pielgrzymkę przebłagalną do Piły. Tam pod balkonem przy ulicy Wawelskiej 32, we włosiennicy pokutnej na kolanach wypowiedzieć modlitwę ekspiacyjną z prośbą o przebaczenie przez Janusza Lemanowicza i rodzinę jego zbrodni. Data dodania komentarza: 17.11.2026, 09:31 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 5 Autor komentarza: no pasaran Treść komentarza: I nic się nie dzieje, nie ma wstrząsu moralnego, nie ma próby sprawdzenia. Śpią pijane hordy żurnalistyki gminnej i powiatowej. Jakby dowódca dał hasło: non possumus. Data dodania komentarza: 16.11.2026, 13:04 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 5
Reklama
Reklama