„Sztuczna inteligencja zabierze mi pracę lub zastąpi mnie w codziennych obowiązkach" - wielu pracowników podziela dziś ten lęk. Warto jednak spojrzeć na AI inaczej: nie jak na konkurenta, lecz narzędzie, które może zdjąć z nas najbardziej rutynowe zadania i dać czas na to, co naprawdę wymaga myślenia: rozwiązywanie problemów, twórcze pomysły, kontakt z drugim człowiekiem. AI nie zniknie już z naszego świata, a kto nauczy się z niej korzystać, ten zyska przewagę: będzie mógł pracować szybciej i mądrzej.
Dla kogo AI w pracy?
W raportach o przyszłości kompetencji zawodowych, np. Światowego Forum Ekonomicznego, coraz mocniej podkreśla się znaczenie zaawansowanych umiejętności efektywnego wykorzystania AI – zarówno poprzez narzędzia generatywne typu ChatGPT, Copilot, jak i systemy wspomagające analizę danych cyfrowych, czy zapewnienia bezpieczeństwa danych. W rozmowach rekrutacyjnych na stanowiska związane z pracą z komputerem można więc spodziewać się pytań o doświadczenie w korzystaniu z tych technologii: "Jakich narzędzi opartych na sztucznej inteligencji używał(a) pan(i) w pracy lub nauce i do czego dokładnie?", "Czy potrafi pan(i) sformułować prompt dla narzędzia AI, który pomoże rozwiązać konkretny problem w naszej branży?" lub "Jak sprawdza pan(i) poprawność wyników generowanych przez AI?".
Za takimi pytaniami stoją bardzo konkretne oczekiwania. Pracodawcy szukają osób, które umieją dobrać właściwe narzędzie jak generator tekstu lub grafik, stworzyć prompt, krytycznie ocenić jakość odpowiedzi, poprawić ją lub uzupełnić własną wiedzą, a przy tym pamiętać o zasadach bezpieczeństwa danych (nie udostępniać wrażliwych informacji i odróżniać dane testowe od prawdziwych). Coraz częściej doceniana jest też umiejętność łączenia kilku narzędzi AI w jeden proces np. stworzenie zarysu oferty i przerobienie jej na prezentację.
Nie w każdej branży i zawodzie ten wpływ jest już realnie widoczny, gdyż wprowadzanie rozwiązań AI np. w zarządzaniu produkcją jest procesem stopniowym i wymaga odpowiedniego dostosowania narzędzi i pracowników. Nie zawsze jest to więc nagła zmiana, a proces adaptacyjny, który daje nam możliwość przygotowania się, o ile nie będziemy tego odwlekać.
Nowe partnerstwo
Współpraca z systemami AI nie polega na bezrefleksyjnym podążaniu za technologią. Wręcz przeciwnie: to nowe partnerstwo, w którym człowiek i maszyna współdziałają. Aby było to możliwe, potrzebne są tzw. kompetencje miękkie 4.0: krytyczne myślenie, zdolność formułowania trafnych pytań i poleceń dla algorytmu, analiza danych i umiejętność oceny skutków decyzji podejmowanych wspólnie z maszyną. W firmach to też konieczność stworzenia odpowiednich zasobów danych, niezbędnych dla rozwiązań opartych o system uczenia się maszynowego.
Ważną rolę odgrywa „prompt literacy” (promptowanie), czyli umiejętność wydawania precyzyjnych poleceń systemom opartym na AI generatywnej. Jednak pracownik przyszłości potrafi nie tylko stworzyć prompt, ale też rozumie ograniczenia narzędzia, tworzy polecenia, które uczą AI i potwierdza wiarygodność wyników.
Cyfrowe rozumienie świata (“AI literacy”) to wiedza o tym, jak działają algorytmy, jak przetwarzane są dane i jakie niesie to konsekwencje etyczne i społeczne. Eksperci rynku pracy wyróżniają jeszcze dwie grupy umiejętności kluczowych w epoce sztucznej inteligencji, a które często charakteryzują dojrzałych pracowników. Pierwsza obejmuje umiejętności analitycznego myślenia i rozwiązywania problemów, które są potrzebne do interpretacji danych, oceny ryzyka i identyfikacji błędów w analizach AI. Drugą grupę stanowią kompetencje społeczne i emocjonalne: adaptacyjność, empatia, współpraca. Dopiero one pozwalają ludziom tworzyć środowisko pracy, w którym technologia służy człowiekowi, a nie odwrotnie.
Jak oswoić AI?
Rozwój sztucznej inteligencji przyniósł nam fascynację i strach: media zalane zostały różnymi wizjami jej wpływu na zatrudnienie czy autonomię człowieka, a niezliczeni twórcy internetowi pokazują, głównie poprzez treści rozrywkowe, co i jak można uzyskać korzystając z tych narzędzi. Obawy przed nowym są naturalne, a najlepszą metodą ich przezwyciężenia jest otwartość na poznanie: zrozumienie mechanizmów działania, dostrzeżenie możliwości zastosowania, samodzielne próby wykorzystania.
Pomocne mogą być cyfrowe platformy edukacyjne jak Akademia PARP, Navoica czy umio.to, które oferują krótkie, praktyczne kursy czy wykłady online o AI, analizie danych, komunikacji cyfrowej. Osoby zainteresowane intensywniejszą formą nauki mogą przejrzeć ofertę szkoleń w Bazie Usług Rozwojowych czy katalogi studiów podyplomowych.
Szukasz źródła sprawdzonych informacji o rozwoju zawodowym? Chcesz uczyć się nowych rzeczy? Wejdź na wielkopolskauczyjutra.pl lub obserwuj fanpage LLL po wielkopolsku
Napisz komentarz
Komentarze