Typ zmywarki gastronomicznej, którą wybierzesz, wpłynie na wydajność, koszty energii i miejsce na zapleczu. Właśnie dlatego warto wiedzieć, co dostępne na rynku i co pasuje do twojego biznesu.
Podstawowych typów zmywarek gastronomicznych jest osiem: podblatowe, barowe, kapturowe, tunelowe, do garnków, uniwersalne, zmywarko-wyparzarki i medyczne. Każdy typ ma inne wymiary (od 35×35 cm do 700×700 mm), wydajność (od 20 do 200+ koszy na godzinę) i przeznaczenie. Podblatowa sprawdzi się w małej kawiarni, kapturowa w restauracji średniej wielkości, a tunelowa w hotelu z setkami gości dziennie.
Zmywarka podblatowa – mały rozmiar, duża wydajność
Kiedy wybrać zmywarkę podblatową
To najczęstszy wybór dla małych i średnich lokali. Zmywarka podblatowa ma standardowy kosz 50×50 cm i mieści się w typowej wysokości roboczej kuchni – 85 cm. Otwiera się od przodu, zajmuje niewiele miejsca i można ją zabudować pod blatem lub w barze.
Wydajność? Do 30 koszy na godzinę przy czasie cyklu 90–180 sekund. Brzmi niespecjalnie, ale w małej restauracji czy kawiarni to wystarczy z nawiązką. Jeśli masz 50 gości dziennie, podblatowa da radę bez problemu.
Cechy, na które warto zwrócić uwagę: cichy model (poniżej 43 dB – niektóre oznaczone jako "silent" (ciche)), funkcja wyparzania w temperaturze 82–85°C (wymóg Sanepidu dla szkół i szpitali) i wbudowany zmiękczacz wody (zmniejsza osady na naczyniach).
Marki? Winterhalter seria UC ma technologię VarioPower, która automatycznie dostosowuje ciśnienie wody – mniejsze dla szklanek, większe dla talerzy. Hobart seria FP/FX ma programy 80/150/170 sekund. Stalgast to popularna polska marka dostępna w wielu sklepach gastronomicznych.
Dla kogo? Bar, mała restauracja, kawiarnia, mały szpital, food truck (jeśli masz stały dopływ wody i 230V).
Zmywarka barowa – szybka rotacja dla barmanów
Szybki cykl dla szkła
Stare bary mają problem – brakuje im szybko umytych szklanek w szczycie. Zmywarka barowa to rozwiązanie: na cykl masz nowy kosz czysto umytych kieliszków.
Kosz 40×40 cm lub 35×35 cm (wersja kompaktowa). Czas cyklu: 120–180 sekund, czyli 2–3 minuty na ~40 szklanek. Niektóre modele mają program 90 sekund – wtedy jest jeszcze szybciej.
Specyfika zmywarek barowych: płukanie zimną wodą. Szklanki się schładzają, piana na piwie nie opadnie, nie ma pary przy otwarciu drzwi. System mycia z górnym ramieniem – idealny do wysokich kieliszków i kuflów.
Wydajność: do 40 koszy na godzinę (modele z górnym systemem mycia). Zużycie wody: poniżej 15 litrów na cykl (oszczędniej niż podblatowa).
Marki: HENDI (40×40 cm, 230V, ~4 kW, waga 39 kg), Winterhalter UC z funkcją płukania zimną wodą, Hobart UPSTER do 40 koszy/godzinę.
Dla kogo? Bary, puby, kawiarnie, knajpy, restauracje z bar-sekcją.
Zmywarka kapturowa – ergonomia na pierwszym miejscu
Załadunek boczny = mniej bólu pleców
Zmywarka kapturowa otwiera się do góry jak kaptur. Kosz wkładasz z boku, nie od przodu – to znaczy, że nie musisz się schylać jak przy podblatowej. Po 8 godzinach pracy w kuchni twoje plecy docenią tę różnicę.
Wymiary kosza: 50×50 cm (standard) lub 60×60 cm (większe). Wydajność: 20–30 koszy na godzinę, czasami do 40 w modelach wydajnych. Czas cyklu: 60–180 sekund.
Kapturowe mają mocne grzałki (8–10 kW) i mogą pracować niemal ciągle. Hydrauliczne drzwi (w niektórych modelach) ułatwiają obsługę – wystarczy lekkie pociągnięcie, reszta robi się sama.
Przeznaczenie: restauracje średniej i dużej wielkości, kantyny, stołówki szkolne, szpitale, hotele. Wszędzie tam, gdzie masz stały wolumen naczyń i potrzebujesz czegoś wydajniejszego niż podblatowa, ale nie aż tunelowa.
Marki: Winterhalter seria PT (profesjonalna, wysoka wydajność), Hobart PROFI AM900 (czasy: 60/90/180 sekund), Stalgast model kapturowy 50×50 cm z pompami.
Zmywarka tunelowa – dla dużych wolumenów
Gdy masz 100+ koszy dziennie
Duży hotel nie daje sobie rady z kapturową zmywką – brakuje rąk. Tunelowa pracuje nieustannie, na końcu masz suche, czyste naczynia.
Zmywarka tunelowa to właściwie konwejer – naczynia przechodzą przez komorę mycia, płukania i suszenia w sposób ciągły. Nie pracuje „cykl po cyklu" jak podblatowa czy kapturowa. To maszyna dla dużych operacji.
Wymiary otwarcia: 50×50 cm lub 60×60 cm (tace i pojemniki GN). Wydajność: 100–200+ naczyń na godzinę. Zużycie energii: 15–25+ kW (wymaga 400V i stałego dopływu wody).
Struktura tunelowej: strefa wstępnego mycia (opcjonalnie), strefa mycia z gorącą wodą i detergentem, strefa płukania, strefa suszenia (termicznego, z nadmuchem). Często mają moduł odzysku ciepła – ogrzewanie zimnej wody ciepłem z pary, co zmniejsza koszty.
Zastosowanie: hotele z dużą obsługą, masowy catering, szpitale, przedszkoła i szkoły z setkami dzieci, fabryki, kantyny przemysłowe.
Marki: RM GASTRO CT 120 (50×50 cm), Winterhalter seria MTF, DIHR – zmywarki tunelowe.
Zmywarka do garnków i tac – mycie granulkami
Dla mocno zabrudzonych dużych naczyń
Garnek z przypalonym mięsem – normalna zmywarka sobie nie poradzi. Zmywarka do garnków z myją granulkami? Szybciej niż ręczne czyszczenie.
To specjalistyczne urządzenie do mycia dużych naczyń kuchennych, tac piekarniczych, pojemników GN (Gastronorm), garnków oraz wyposażenia kuchennego mocno zatłuszczonego i przypalonego.
Wymiary: 600×400 mm (tace piekarnicze), 700×700 mm (duże kosze). Specyfika: mycie granulkami – strumień wody łączy się z granulkami do zmywarek, które mechanicznie ścierają przypalone resztki. Wysokie ciśnienie wody: 50–60 bar. Temperatura wody: 55–65°C minimum.
Zużycie wody: 4–5 litrów na cykl (niska strata dzięki recyklingowi). Wydajność: 5–20 koszy na godzinę (w zależności od rozmiaru i stopnia zabrudzenia).
Zastosowanie: kuchnie gastronomiczne, piekarnie (mycie blach i form do pieczenia), catering (mycie grandes pojemników), restauracje o wysokim zabrudzeniu naczyń.
Marki: DIHR Optima – zmywarka do tac 600×400 mm z pompą wspomagającą, Stalgast – modele do garnków i tac.
Zmywarka uniwersalna – kompromis między wydajnością a wszechstronnością
Jedna zmywarka do wszystkiego
Może myć: sztućce, talerze, szklanki, mały garnek. Kilka programów – dostosowanie ciśnienia wody i temperatury do typu naczynia. Brzmi jak ideał dla małej restauracji czy szkoły, która nie chce inwestować w kilka specjalistycznych zmywarek.
Wydajność: 20–30 koszy na godzinę. Czas cyklu: 90–180 sekund. Wymiary kosza: 50×50 cm (standardowy). Cechy: kosty zamienne (do szkła, do talerzy, do sztućców), systemy mycia dostosowujące się automatycznie.
Zastosowanie: mała restauracja, szkoła, szpital, kantyna – wszędzie tam, gdzie masz różnorodne naczynia i nie chcesz kupować kilku typów zmywarek.
Marki: Winterhalter UC seria (uniwersalna), Hobart UX, Forgast.
Dla kogo? Startup gastronomiczny, który testuje koncepcję. Mała szkoła, która nie ma budżetu na kilka zmywarek. Restauracja, która ma różnorodne menu (szkło + talerze + garnki).
Zmywarko-wyparzarka – mycie + dezynfekcja termiczna
Kiedy dezynfekcja jest wymogiem
Szkoła musi gwarantować, że naczynia są sterylne. Zmywarko-wyparzarka robi to automatycznie – wysoka temperatura zabija bakterie i wirusy.
Funkcja: mycie + dezynfekcja w temperaturze minimum 82–85°C (wymóg Sanepidu). To nie jest opcja, to obowiązek dla szkół, przedszkoli i szpitali.
Zastosowanie: szpitale, szkoły, przedszkola, placówki opiekuńcze, kuchnie dla osób starszych. Wszędzie tam, gdzie wymogi sanitarne są wyższe niż w zwykłej restauracji.
Marki: Winterhalter seria PT (z funkcją wyparzania), Stalgast (wersja z wzmożonymi wymogami).
Zmywarka medyczna – dla placówek zdrowotnych
Wzmożone wymogi sanitarne
Zmywarka medyczna to zmywarko-wyparzarka na sterydach. Temperatura dezynfekcji: 82–85°C (obowiązkowe). Monitoring i dokumentacja temperatury (wymóg Sanepidu). Systemy blokady – zmywarka nie otworzy się, dopóki temperatura nie osiągnie wymaganego poziomu.
Zastosowanie: oddziały szpitalne, szkoły, przedszkola, placówki opiekuńcze.
Koszty – kupno vs wynajem
Kupno:
- Podblatowa nowa: 5000–8000 PLN
- Kapturowa nowa: 8000–15000 PLN
- Tunelowa: 30000–100000+ PLN
Wynajem:
- Podblatowa: 300–500 PLN/miesiąc
- Kapturowa: 700+ PLN/miesiąc
- Zawiera: serwis, części zamienne, dojazd serwisanta, szkolenie personelu
Dla startupów i testowania: wynajem. Niższe ryzyko finansowe, brak dużej inwestycji wstępnej. Dla stałych biznesów: kupno (długoterminowo tańsze – po 2–3 latach zwraca się różnica).
Zmywarki z odzyskiem ciepła – kiedy się opłacają? Pełna kalkulacja dla każdego typu lokalu znajdziesz w szczegółowym poradniku. Krótko: jeśli masz dużą operację (hotel, kantyna), oszczędności na energii mogą sięgać 30–40%.
Najważniejsze pytania
Jaka zmywarka do małej restauracji? Podblatowa 50×50 cm lub uniwersalna. 20–30 koszy/h wystarczy przy normalnym ruchu (30–50 gości dziennie).
Ile kosztuje zmywarka gastronomiczna? Podblatowa nowa: 5000–8000 PLN. Kapturowa nowa: 8000–15000 PLN. Tunelowa: 30000–100000+ PLN. Wynajem: 300–700 PLN/miesiąc.
Czy warto wynająć zmywarkę? Tak, jeśli: startup, testowanie koncepcji, chcesz uniknąć dużej inwestycji. Nie, jeśli: stały biznes (kupno się opłaca długoterminowo).
Zmywarka barowa – ile czasu do umycia szklanki? Jeden cykl: 120–180 sekund (czyli 2–3 minuty na kosz ze ~40 szklankami).
Ile wody zużywa zmywarka gastronomiczna? Podblatowa: 10–20 l na cykl. Barowa: poniżej 15 l. Do garnków: 4–5 l (recykling). Tunelowa: ~5 l/min przy pracy ciągłej.
Jaka temperatura w zmywarce gastronomicznej? Mycie: 60–65°C. Dezynfekcja: minimum 82–85°C (wymóg Sanepidu).
Jakie wymogi Sanepidu dla zmywarek? Temperatura mycia: minimum 60°C. Temperatura dezynfekcji: minimum 82–85°C. Dokumentacja: karty temperatur, harmonogramy, protokoły. Zmiękczona woda. Certyfikowane detergenty. Separacja brudnych/czystych (HACCP).
Zmywarka uniwersalna czy specjalistyczna? Uniwersalna: dla małych biznesów, wszystko w jednym. Specjalistyczna: dla dużych biznesów, optymalizacja dla konkretnego typu naczynia. Mała restauracja: uniwersalna wystarczy. Duży hotel: zestaw specjalistycznych (do szkła, do tac, uniwersalna).
Kilka słów na koniec
Zanim zdecydujesz, oblicz: ile koszy dziennie? Jaki typ naczynia głównie? Gdzie będzie stać? Jak dużo masz miejsca? Jaki masz budżet?
Jeśli nie jesteś pewny, skontaktuj się z dostawcą – pomogą w wyborze albo możesz wynająć i testować przez miesiąc. Lepiej przetestować niż kupić w ślepo za 10 tysięcy.
