Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
To trzeba wiedzieć:
Reklama

Pięknoduch z Bydgoskiej: Minęło 20 lat od śmierci Andrzeja Mikołaja Sobolewskiego

PIŁA  1 maja br. minęła 20 rocznica śmierci Andrzeja Mikołaja Sobolewskiego, wspaniałego pilskiego artysty – malarza, performera. Było w nim coś z magii. Tak jak magiczne są daty jego narodzin i śmierci. Urodzony w 1955, żył 44 lata, zmarł w 1999…
Pięknoduch z Bydgoskiej: Minęło 20 lat od śmierci Andrzeja Mikołaja Sobolewskiego

 

Był charyzmatyczny. Jak Przybyszewski czy Witkacy. Kolorowy ptak Piły. Twórca ówczesnej pilskiej bohemy 

- Każdy z nas ma chwile wypalenia – on nie miał. Pracował całym sobą, wyglądało to jak obsesja, jak choroba… - wspomina przyjaciela Tadeusz Ogrodnik, artysta malarz.

Pobożni artyści idą do nieba, a Sobolewski łazi wszędzie – napisała o nim Małgorzata Dorna. Zmarł 1 maja 20 lat temu, w wieku 44 lat. Andrzej Mikołaj Sobolewski – wybitny, pilski artysta. Urodził się w Trzciance. Zajmował się malarstwem i – jak sam mówił – „innymi przekazami okołowizualnymi”.

- Miał w sobie tę pasję, chęć dziecka, naiwnego, szczerego… Podziwiałem go za to. Każdy z nas ma chwile wypalenia – on nie miał. Tworzył przez 20 lat, a robił więcej i bardziej intensywnie, niż inni przez 40. Sam siebie traktował jak „obiekt”, dzieło sztuki… – wspomina przyjaciel i malarz Tadeusz Ogrodnik.

Jak pisze we wspomnieniu o Andrzeju Sobolewskim Małgorzata Dorna, był on w środowisku artystycznym Piły „pięknoduchem”, podpisującym swe dzieła z pewną dozą nonszalancji i ciepła — „A.Mico. Sobolewski”. W jednym z katalogów zapisał jako myśl przewodnią swych artystycznych poczynań — „Sztuki nie trzeba rozumieć – sztuki trzeba łaknąć…”

I sam był najlepszym przykładem owego „łaknienia”:

- Tak go ta sztuka uniosła… — wspomina T. Ogrodnik — Wcześniej robił tylko amatorskie obrazki, ale zawziął się. Pewnego dnia rzucił wszystko i odszedł... Zostawił dom, żonę, wszystko...Wyszedł tylko w kurtce. Związał się z grupą dramatyczną Ananke, zaczął uczestniczyć w takich zabawach parateatralnych, kreować wymyślone przez siebie sytuacje, happeningi. Później zaczął malować... Nie, nie hiperrealizm, nie obrazy „odpędzlowane” ze zdjęcia, a takie, których chciałoby się dotknąć.

W Pile miał pracownię przy Bydgoskiej. Tu, jak w najlepszych pracowniach w okresie Młodej Polski, spotykali się artyści, literaci, dziennikarze, performerzy, przyjaciele, odmieńcy… Dyskutowali, tworzyli, planowali, radowali się i smęcili, pili i piwo i wino, palili… Duch artystycznej cyganerii nigdy wcześniej i nigdy potem nie miał w Pile takiego ośrodka.  

- Widzę jego brodatą, uśmiechniętą twarz, postać w mundurze radzieckiego oficera i wiem, że był to artysta jakich mało, prawdziwy i szczery do bólu – wspomina go jeden z jego znajomych.

- Z Sobolewskim, także ze względów pokoleniowych, łączyła mnie bliska znajomość. Jesteśmy z tego samego rocznika. Było wiele wspólnych plenerów, spotkań, imprez! – tak… jest trochę tej legendy! – Tadeusz Ogrodnik śmieje się na to wspomnienie. – Oczywiście po czasie wszystko to fajnie się wspomina, ale trzeba pamiętać, że to były inne czasy, lata 80-te, 90-te - okres transformacji, przełom przejścia od starego systemu do nowego, później boom rozwojowy na początku lat 90-tych, w innym już ustroju. I trzeba było przez to przejść. I razem się przechodziło…

A „przechodziło” się dyskutując, przeżywając, „transformując”, przekładając, znieczulając, tworząc i raz jeszcze dyskutując…

Małgorzata DORNA: „Nieduże atelier, metodycznie i pedantycznie wylepione, wytapetowane pracami, będącymi zapisem przeróżnych nastrojów, klimatów. Tu w oparach werniksu i odwiecznego „napoju Bogów”, wysokoprocentowej ambrozji, wygłaszano niekończące się tyrady i monologi po blady świt, tutaj także w aurze poezji, filozofii, w atmosferze skandalu, cudownego szaleństwa rozstrzygały się losy świata, kultury i sztuki – ostatecznie, nieodwołalnie, na wieki.

„Ostatnie prace Sobolewskiego - pisze M. Dorna - noszą wyraźne piętno osobowości twórcy, stanowią pewną całość, utrzymane w niepowtarzalnej stylistyce (…). Gdzieś tam, szczególnie w tych większych, monumentalnych pracach pobrzmiewa surowość kompozycji Albrechta Dürera, gdzie indziej widać wyraźny wpływ koncepcji Salvadore Dali, jeszcze inne noszą piętno sztuki odpustowej, "ulicznej". A wszystko Sobolewskim "podszyte" jak powiedziałby zapewne mistrz Gombrowicz przyprawiając równocześnie "gębę" temu, kto doskonale wie za co "kochamy" artystów, cyganerię, bohemę... A za co Sobolewskiego? Bo wielkim "Artychą" był…"

eKi

(źródło: teksty archiwalne TN, autor E.Kin)

fot. Archiwum BWAiUP

 

- Był barwną postacią naszego pilskiego środowiska artystycznego lat 80- i 90-tych. Autorem wielu wystaw, prowokacji… Już za życia tworzył o sobie legendę. Pragnął być zauważany - jakby przeczuwając, że niedługo będzie gościem tego wymiaru - żył intensywniej. Tworzył w pośpiechu, do maksimum wykorzystując swój czas. Wzbudzał podziw jednych, współczucie drugich, zawiść trzecich. Jak każdy z nas bywał kontrowersyjny, upadał i się podnosił, by stawić czoła światu. Tworzeniu poświęcił - to nie jest tylko wytarty, pusty zwrot, ale porażająca prawda - wszystko, co może poświęcić człowiek

T. Ogrodnik, A. Lejba

 



Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

antoni roguszny 06.02.2026 19:16
Andrzej Mikołaj Sobolewski był uduchowionym artytą. Posiadam obraz olejny jego autorstwa z przełomu lat 80/90. Na pierwszym planie jest portret zamyślonej kobiety na tle niszczejącej przyrody. Trudno ująć w krótkim opisie co zawiera w sobie i czym przemawia do widza dzieło Sobolewskiego. Całość obrazu wyraziście promieniuje głębią zawartej treści. Uwydatniona roztargniona dusza kobiety zwróci uwagę każdego widza. Źrenica oka jako lustro duszy, zawieruszony pojedynczy włos to tylko dwa z wielu akordów tego obrazu.

rozstajne drogi 14.05.2019 20:07
Dusza piękna a ciało do duupy.

smutek 12.05.2019 13:21
On przez takie Sandry odszedł przedwcześnie.

archiwum iks 12.05.2019 01:12
Jak się stało, że umarł taki młody chłop? Zachorował na coś śmiertelnego, zabili go?

Reklama
Ostatnie komentarze
Autor komentarza: permutacja Treść komentarza: Byłoby korzystnie, gdyby Ceranowski miał żonę w lizingu i toyotę w ciąży. Data dodania komentarza: 18.11.2026, 18:24 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 18. Autor komentarza: podatnik Treść komentarza: Chciałbym uprzejmie zwrócić uwagę na fakt że dziś przypada już 16 rocznica zwiększenia podstawowej stawki VAT z 22 do 23 procent. Należy przypomnieć, że zgodnie z intencją ustawodawcy zmiana ta miała mieć (i wciąż ma) charakter przejściowy. W wyniku postępującej tępoty społecznej przejściowość tej decyzji odeszła w zapomnienie. Data dodania komentarza: 17.11.2026, 23:18 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 21. Autor komentarza: Benia Treść komentarza: I co? Ja to pamiętam. Było bardzo niemiłe jak jakiś collapsus, zapadlisko. Data dodania komentarza: 17.11.2026, 18:25 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 21. Autor komentarza: Kobra - Tokarz Treść komentarza: Po odejściu Pana "Kobry" z PiS 23 listopada 2002 wskutek deklaracji Jacka Ciechanowskiego (Robak), że jak dobrze poszuka w papierach, to znajdzie haki na Janusza Lemanowicza, był okres stabilnej wtórnej nieznajomości tych dwóch antykomunistów aktywnych w wojnę polsko-jaruzelską. Ciechanowski zaangażował się u Stokłosy jako jego sztyft - stukacz na byłego kumpla z konspiracji. Lemanowicz chciał zakończyć ten kontredans nienawiści. Został zaproszony do świętej Rodziny na uroczystą mszę poświęconą Solidarności w 25 rocznicę Sierpnia80. W momencie nabożeństwa "...przekażcie sobie znak pokoju..." Kobra wybrał się ze swojego miejsca do ławy, gdzie siedział Robak, z intencją "pokój z wami". Kiedy Ciechanowski zobaczył Lemanowicza zmierzającego w jego kierunku, wstał i uciekł na drugą stronę nawy i tam się schował w następnym rzędzie. Data dodania komentarza: 17.11.2026, 18:19 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 21. Autor komentarza: Leszcz Treść komentarza: Takie obyczaje proponował Czarzasty, kiedy chciał przytulić jakiegoś posła z innej opcji do zbioru degeneratów politycznych.Chlać, ćpać, spółkować przygodnie, doraźnie. Data dodania komentarza: 17.11.2026, 16:30 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 12. Autor komentarza: Liga Obrony Cnoty Treść komentarza: Żeby Pan Janusz Lemanowicz odpiął się od Mariusza Józefa Szalbierza, ten musi odnieść się ekspiacyjnie do kwestii podniesionych we wpisie z 03.04.2023 14:08. Musi wytłumaczyć, podać ludowi źródła swojej wiedzy, uzasadnić interpretacje, które go upoważniły do wypowiedzi typu minister Żurek o tym, kto może pokłonić się obrazowi na Jasnej Górze i dlaczego nie Tomasz Sakiewicz. Mariusz Szalbierz jest przedstawicielem myślenia typu talmudycznego. Ten ma rację i słuszność, kto ma siłę fizyczną, kłódki, czołgi, zamki, karabiny, pistolety, naboje, transzeje i okopy, trolli i gnomów. To wszystko musi Mariusz Józef Szalbierz odrzucić i odbyć pielgrzymkę przebłagalną do Piły. Tam pod balkonem przy ulicy Wawelskiej 32, we włosiennicy pokutnej na kolanach wypowiedzieć modlitwę ekspiacyjną z prośbą o przebaczenie przez Janusza Lemanowicza i rodzinę jego zbrodni. Data dodania komentarza: 17.11.2026, 09:31 Źródło komentarza: „Szydercy” - odcinek 5
Reklama
Reklama